'Helft van kinderen die zich echtscheiding herinneren, spreekt over vechtscheiding’ (De Standaard 17/12/16)

Echtscheidingen komen veel vaker voor dan twintig, dertig jaar geleden. Maar ervaren ouders en kinderen een relatiebreuk daarom als minder erg? Toch niet, zegt Inge Pasteels, onderzoekscoördinator Social Work-Research aan Hogeschool PXL in Hasselt. 

‘Je wordt overstelpt door emoties en dan ben je niet getroost door de gedachte dat het veel mensen overkomt', zegt Pasteels. 'Een gezin uit elkaar zien vallen doet pijn en is een verlieservaring. Voor kinderen is het wel belangrijk het gevoel te hebben dat ze niet de enigen zijn. Als ze klasgenootjes hebben met gescheiden ouders, kunnen ze bij hen ook terecht met hun verhaal. Maar kinderen weten niet altijd van elkaar dat hun ouders gescheiden zijn. Ze praten daar niet zomaar over.’ 

Van conflict naar breuk


Pasteels analyseerde echtscheidingen bij 3.500 mensen uit de databank ‘Scheiding in Vlaanderen’. In de helft van de echtscheidingssituaties maken de partners een sterk conflictueuze periode door. In een op de vier gevallen eindigt het dan met een definitieve breuk. Even vaak blijft het conflict duren. 

Opmerkelijk: bij een echtscheiding hebben mannen vaker dan vrouwen het gevoel dat het conflict tussen beide (ex-)partners niet zo groot is, of dat het opgelost is. 

Er zijn wel situaties die de kans op een ernstige ruzie doen toenemen. Als slechts een van de twee partners vindt dat er een einde moet komen aan het huwelijk, bijvoorbeeld, vooral als die partner een man is. Of als een van beiden een andere relatie heeft. Ook de houding van de familie speelt en belangrijke rol. Ook als het huwelijk lang heeft geduurd en als er meerdere kinderen zijn, is de kans op een ernstig conflict groter. Want dan zijn er langere tijd inwonende kinderen en moeten hierover ook lang en vaak afspraken gemaakt worden. 

De kinderen ervaren de echtscheiding wel niet op dezelfde manier als hun ouders. ‘Omdat ouders hun eigen gedrag vaak positiever inschatten dan kinderen. Of omdat ze het conflict kunnen weghouden van hun kinderen. Verbaal en zeker fysiek geweld tussen ouders kan bij de kinderen ook harder binnenkomen’, zegt Pasteels. 

‘De helft van de kinderen die nog herinneringen hebben aan de echtscheiding, spreekt over een vechtscheiding’, zegt Kim Bastaits, onderzoeker aan Hogeschool PXL in Hasselt. Meestal hebben ze het dan over verbaal geweld, waarbij ouders vaak naar elkaar schreeuwen en verwijten maken. Maar in 7,4 procent van de gevallen gaat het volgens de kinderen ook over fysiek geweld: elkaar pijn doen of dingen met opzet stukmaken of kapot gooien. In dat geval geven kinderen ook vaker aan dat ze bang waren. Als het er tijdens de echtscheidingsprocedure zo hevig aan toe gaat, heeft een op de drie kinderen te maken met een contactbreuk met een van de ouders. 

Minder tevreden met leven


Een blijvend conflict, ook na het uitspreken van de echtscheiding, heeft wel een serieuze impact op de kinderen. Jongens geven aan dat ze minder tevreden zijn met het leven. Meisjes vertonen vaker probleemgedrag. Beide groepen geven ook aan dat ze het moeilijker hebben om grenzen af te bakenen in hun eigen gezin. 

Gescheidenen die het contact met hun ex-partner volledig verbroken hebben, zijn het meest tevreden over hun leven. Volgens Pasteels gaat het vaak om mensen zonder kinderen, die daardoor ook geen band met de ex-partner meer moeten onderhouden. ‘Opluchting is een belangrijk gevoel bij een scheiding’, zegt Pasteels. ‘Als je geen kinderen hebt en de zaak netjes hebt afgehandeld, en je kan opnieuw je eigen weg gaan, geeft dat vaak een goed gevoel.’